BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ
KADIN - ÇOCUK SAĞLIĞI VE AİLE PLANLAMASI
ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ

  ÇOCUK VE SAĞLIK

Bebek sağlığının en önemli göstergelerinden biri de bebek ölüm hızıdır. Türkiye'de yapılan araştırmalara göre 2003 yılına ait bu hız %0 29'dur. Bu hız bölgelere, kadının eğitim düzeyine, kardeş sayısı ve sosyo - ekonomik düzeyine değişiklikler göstermektedir. 1978 'den 2003'e bebek ölüm hızları. (TNSA)

 

    KADIN VE SAĞLIK

Kadın sağlında bir diğer önemli gösterge de gebeliği önleyici yöntemlerin kullanım oranıdır. Halen evli kadınların yüzde 71'i gebeliği önleyici yöntem kullanmakta, yöntem kullananların yüzde 42,5’i modern bir yöntem, yüzde 28,5 i geleneksel bir yöntem kullanmaktadır. Modern yöntem kullanan çiftlerin %20.12'si rahim içi araç, %10.8'i Condom, %4'7'si hap, %5.7'si ise tüplerini bağlatmışlardır. Geleneksel yöntem kullananlar arasında en faz oran %24 ile geri çekme yöntemidir.

Bu göstergeler de yaşanan yere ve eğitim düzeyine göre farklılıklar göstermektedir.

    TÜRKİYE'DE ÜREME SAĞLIĞININ DURUMU

Ulusal veriler, üreme sağlığı ve demografik göstergeler açısından bölgesel, kır/kent ve sosyo-ekonomik özelliklere göre büyük farklılıklar olduğunu göstermektedir. Örneğin, batı bölgelerinde toplam doğurganlık hızı yenilenme düzeyine (2,03) inmesine karşın, doğu bölgelerinde 4,2 olarak kalmıştır. Herhangi bir modern kontraseptif yöntem kullanma oranı batıda 40,5 iken, doğuda 26,7'dir. Evde doğum yapma oranları; batıda %12,7 , doğuda ise % 54,4 düzeyindedir ve batı bölgelerinde her bin çocukta 32,8 olan bebek ölüm hızı, doğuda 61,5'dir. Sekiz yıl ve daha fazla eğitim görmüş kadınların yarısı modern kontraseptif yöntemleri kullanırken, bu oran eğitim düzeyi düşük olan kadınlarda %25'dir.

Türkiye'de evli kadınların yüzde 99'u gebeliği önleyici en az bir yöntem bilmekte ve yüzde 64'ü de bir yöntem kullanmaktadır. Yöntem kullanan çiftlerin yüzde 20'si Rahiç İçi Araç (RİA) kullanırken, yüzde 24'ü geri çekme yöntemini kullanmaktadır.

TNSA-2003 sonuçları, beş yıl öncesine göre gebeliği önleyici modern yöntem kullanımının yüzde 3 artarak, yüzde 42,5' e yükseldiğini göstermektedir. Bu gelişmenin tersine gebeliği önleyici geleneksel yöntemlerin kullanımının, yüzde 26'ya düştüğü görülmektedir.

Türkiye'de doğumların dörtte üçü bir sağlık kuruluşunda yapılmaktadır. Batı Anadolu'da doğumların yüzde 13'ü, Doğu Anadolu'da ,s doğumların yüzde 56'sı evde yapılmaktadır. Doğumların yüzde 80'inde doktor ya da eğitilmiş hemşire / ebe yardımcı olmaktadır. annelerin üçte ikisinden fazlası doğum öncesi bakım almaktadır. Türkiye'de gebelik başına 4,2 kez doığum öncesi bakım ziyareti yapılmaktadır.

    ÜREME SAĞLIĞI HİZMETLERİNDEN YARARLANAN KİŞİLERİN HAKLARI
Yararlanabileceğiniz Linkler
  Sağlık Bakanlığı
Üreme Sağlığı Programı
Aile ve Sosyal Araştırmlar Gn.Md.
Kadının Statüsü Gn.Md
Halk Sağlığı
Türkiye Halk Sağlığı
Unicef Türkiye
UNFPA






 

Aile planlaması hizmeti alan herkesin şu hakları vardır.

1. Bilgilenme :
Aile planlamasının yararlarını ve böyle bir hizmetin varlığını öğrenme

2. Hizmetlere Ulaşma :
Cinsiyet, inanç, ırk ve evlilik durumu ya da yerleşim yeri ayrımı yapmaksızın aile planlaması hizmeti alma

3. Seçme :
Aile planlaması uygulamasına ya da hangi yöntemi seçeceğine özgürce karar verme.

4. Güvenlik :
Aile planlaması hizmetlerini güvenli koşullarda alabilme

5. Mahremiyet :
Danışmanlık ve hizmet sunumu sırasında mahremiyete uyan bir ortamın sağlanması

6. Gizlilik :
Tüm kişisel bilgilerin gizli tutulacağı konusunda güvence alma

7. Saygınlık :
Nazik, saygılı ve ilgili davranış ile karşılaşma

8. Rahatlık :
Hizmeti alırken kendini rahat hissetme

9. Süreklilik :
Aile planlaması hizmetleri ve malzemelerini gerek olduğu sürece alabilme

10. Görüş bildirme :
Sunulan hizmetler hakkındaki görüşlerini özgürce ve çekinmeden belirtebilme